Bursztynowy Mieczyk dla Pomorskiego Alarmu Ekologicznego, czyli jak z sukcesem zakończyliśmy rok 2024 r.

Rok 2024 był dla nas przełomowy, przynosząc dwa prestiżowe wyróżnienia, które potwierdziły, że nasz wysiłek ma znaczenie. Pięć lat walki o czyste powietrze – tak w skrócie można podsumować rok 2024 w Pomorskim Alarmie Ekologicznym. 

W 2019 roku wszystko zaczęło się od troski o zdrowie dzieci. Zimowe dni w powiecie wejherowskim, gdy mgła smogu zalegała nad miejscowościami, coraz częściej kończyły się w gabinetach lekarskich. Kaszlące maluchy i powtarzające się diagnozy: astma, alergie, infekcje układu oddechowego. Jako rodzice zaczęliśmy pytać: czy to naprawdę musi tak wyglądać? Wtedy narodziła się inicjatywa Wejherowski Alarm Smogowy, która w ciągu pięciu lat przerodziła się w Pomorski Alarm Ekologiczny – organizację działającą dziś na rzecz zdrowia mieszkańców Pomorza i czystego powietrza.

Bursztynowy Mieczyk – Nobel dla pomorskich NGO

Grudzień 2024 roku. Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku. Na sali blisko 400 przedstawicieli organizacji pozarządowych, samorządowców i aktywistów. To podczas jubileuszowej gali XXX edycji konkursu o Nagrody Bursztynowego Mieczyka odebraliśmy nagrodę główną w kategorii „Ochrona środowiska i edukacja ekologiczna”. Wręczył ją Łukasz Tamkun, prezes Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku.

Konkurs o Nagrody Bursztynowego Mieczyka, nazywany Noblem dla NGO, od 30 lat honoruje organizacje pozarządowe, które w sposób wyjątkowy przyczyniają się do rozwoju społeczeństwa obywatelskiego. Wyróżnienie Pomorskiego Alarmu Ekologicznego w tak prestiżowym konkursie to docenienie naszej pięcioletniej pracy na rzecz poprawy jakości powietrza na Pomorzu.

– To wyróżnienie jest dowodem na to, że działania społeczne mogą przynosić realne efekty – mówi Arkadiusz Szczygieł, prezes Pomorskiego Alarmu Ekologicznego. – Zaczynaliśmy od kilku osób i prostego marzenia: by nasze dzieci mogły oddychać czystym powietrzem. Dziś wiemy, że to możliwe.

Gala, nawiązująca do lat 90., była nie tylko wydarzeniem pełnym emocji, ale też okazją do refleksji nad przemianami, jakie zaszły w społeczeństwie przez ostatnie dekady.

Jak zauważył Tomasz Nowak, wiceprezes organizacji: – Jeszcze kilka lat temu smog był tematem tabu, czymś, co zdawało się nas nie dotyczyć. Dziś, dzięki edukacji i wspólnej pracy, mieszkańcy Pomorza coraz częściej mówią: „Nie zgadzamy się na oddychanie zanieczyszczonym powietrzem!”.

Zielony Gryf – edukacja, która zmienia przyszłość

Listopad 2024 roku przyniósł kolejne (po otrzymanym w 2023 r. Sztormie Ekologicznym) wyróżnienie – nagrodę Zielonego Gryfa w kategorii „Zielona Inicjatywa Edukacyjna”. To jedno z najważniejszych odznaczeń wręczanych w ramach Pomorskiego Forum Solidarności Klimatycznej im. Pawła Adamowicza. Nagrodę odebrali Arkadiusz Szczygieł i Tomasz Nowak, a moment ten wywołał entuzjazm całego zespołu.

Jak mówi Wojciech Stępkowski, wiceprezes: – Nasza działalność to coś więcej niż statystyki i raporty. To rozmowy z dziećmi, które są jak podróż pełna spontanicznych reakcji i ciekawości. To nie tylko lekcje, ale przede wszystkim wspólne budowanie świadomości, jak ważne jest czyste powietrze dla nas wszystkich. To listy od nauczycieli, którzy dziękują za uświadamianie młodzieży.

Edukacja młodzieży stała się jednym z filarów działań Pomorskiego Alarmu Ekologicznego. W 2024 roku zrealizowaliśmy warsztaty w szkołach, prelekcje oraz projekcje filmów edukacyjnych, które pokazywały, jak smog wpływa na zdrowie.

Jeden z tych filmów, zrealizowany we współpracy ze Szpitalami Pomorskimi, szczególnie zapadł w pamięć uczestnikom i był mocnym głosem w dyskusji o konieczności zmiany przyzwyczajeń.

– Zielony Gryf to dowód, że idziemy w dobrym kierunku – podkreśla z kolei Arkadiusz Szczygieł. – Największą wartością jest dla nas to, że ludzie zaczynają wierzyć, iż czyste powietrze nie jest luksusem, ale czymś, co powinno być dostępne dla każdego.

Podsumowanie roku 2024: co udało się osiągnąć?

Rok 2024 to nie tylko nagrody, ale przede wszystkim konkretne działania, które zmieniają życie mieszkańców Pomorza:

• Mobilne płuca: Instalacja pokazująca, jak smog wpływa na jakość powietrza, dla wielu mieszkańców była punktem zwrotnym w postrzeganiu problemu.

• Projekt „Czyste powietrze dla wszystkich”: Dzięki wsparciu WFOŚiGW w Gdańsku realizujemy kampanię edukacyjną, docierając do tysięcy mieszkańców Pomorza.

• Kampanie informacyjne: Akcje przypominające o konieczności wymiany starych pieców na niskoemisyjne urządzenia grzewcze.

• Wsparcie lokalnych społeczności: Wspieramy działania edukacyjne i promocyjne gmin w realizacji uchwał antysmogowych uczestnicząc m.in. w akcji „Pomorskie bez smogu” realizowanej przez Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego.

Partnerstwo z WFOŚiGW: Wspólna misja na rzecz czystego powietrza

Kluczowym wsparciem dla naszych działań w 2024 roku był Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku. Dzięki tej współpracy możliwa jest realizacja projektu „Czyste Powietrze dla Wszystkich”, który z sukcesem łączy edukację z realnym wpływem na poprawę jakości powietrza w regionie.

– Partnerstwo z WFOŚiGW to kluczowy element naszych działań – podkreśla Arkadiusz Szczygieł. – Ich wsparcie finansowe i merytoryczne pozwala nam docierać do szerokiego grona odbiorców, organizować spotkania i kampanie, które realnie zmieniają świadomość mieszkańców Pomorza.

Hasło „Czyste Powietrze dla Wszystkich” odzwierciedla ideę dostępności zdrowego środowiska dla każdego, niezależnie od miejsca zamieszkania czy statusu społecznego. Projekt koncentruje się na edukacji dzieci i młodzieży, ale również na rozmowach z dorosłymi o tym, jak wymiana starych źródeł ciepła czy termomodernizacja budynków przekładają się na oszczędności i lepsze zdrowie.

– Chodzi o to, by ludzie widzieli korzyści tu i teraz: mniejsze rachunki, mniej chorób, więcej swobody w korzystaniu z przestrzeni na świeżym powietrzu w sezonie grzewczym. – dodaje Tomasz Nowak.

Projekt stał się również platformą współpracy pomiędzy samorządami, szkołami i społecznościami lokalnymi, a zaangażowanie WFOŚiGW jest dowodem na to, jak wiele można osiągnąć, gdy publiczne instytucje i organizacje pozarządowe łączą siły. Wspólna wizja zdrowszego, bardziej przyjaznego środowiska dla mieszkańców Pomorza to przykład działania, które przynosi korzyści zarówno ludziom, jak i przyrodzie.

Wspólna przyszłość: razem po czyste powietrze

Choć rok 2024 był pełen sukcesów, jako Pomorski Alarm Ekologiczny podkreślamy, że prawdziwe wyzwania dopiero przed nami. Jak mówi Tomasz Nowak: – To nie jest moment, by osiadać na laurach. Czeka nas jeszcze wiele pracy, by czyste powietrze stało się standardem, a nie wyjątkiem.

Planujemy kontynuować działania edukacyjne i rozszerzać współpracę z gminami oraz instytucjami wspierającymi walkę o zdrowie mieszkańców Pomorza. Arkadiusz Szczygieł podkreśla: – Nasza siła tkwi w ludziach. To dzięki ich wsparciu i zaangażowaniu możemy realizować nasze cele.

Rok 2024 zapisał się w historii Pomorskiego Alarmu Ekologicznego jako czas wielkich emocji, przełomowych sukcesów i potwierdzenia, że wspólne działania mogą zmieniać rzeczywistość. Bo jak mówi jedno z naszych haseł: „Oddychanie czystym powietrzem to prawo, nie przywilej.”